Mgarr ix-Xini

Malta w 3 dni – tak, ale…

Malta zachwyca. Na pierwszy rzut oka przypomina Afrykę Północną. Taką bez śmieci na ulicach i nagabywaczy. Słowo Malta pochodzi od greckiego słowa miód. Niektórzy twierdzą, że jest częścią legendarnej Atlantydy, co ma potwierdzać kompleks świątynny Gebel Gol-Bahar. Próżno jednak szukać tu lasów, rzek czy gór. Na Lazurowe Okno też już jest za późno.

Malta w 3 dni – tak, ale…

  • jeśli lubisz podróże w stylu backpacking i nocujesz w różnych miejscach,
  • umiesz odpuszczać niektóre miejsca,
  • nie masz problemów z bieganiem od zabytku do zabytku i od miasta do miasta,
  • na plaży spędzisz maksymalnie kilka godzin.

Malta to tak naprawdę archipelag 7 wysp, z czego 4 nie są zamieszkane. Mimo tego, że jest mniejsza niż Warszawa, nie da się zobaczyć wszystkiego w 3 dni. To po prostu sztuka kompromisu i świadomego wyboru. Naprawdę nie wierz, jeśli ktoś będzie Ci wmawiał, że to realne.

Wpis podzielony jest na 3 części:

  1. Transport.
  2. Noclegi / 2 sprawdzone miejsca na biwak na dziko.
  3. Trzydniowy rozkład jazdy – przykładowa trasa. 

Transport

Przemieszczanie się pomiędzy wyspami:

Promy kursują pomiędzy Cirkewwa (Malta) a  Mgarr (Gozo) mniej więcej co 45 minut. Przeprawa przez sześciokilometrową cieśninę trwa niespełna pół godziny. Opłatę uiszcza się dopiero w drodze powrotnej na Maltę. Nie wiem, czy to dobre rozwiązanie, bo można wrócić z prywatnym przewoźnikiem (opcja pozostania na Comino na Blue Lagoon – należy wrócić w tym samym dniu). Gozo Channel Line nas nie dogoni i nie pobierze opłaty (sprawdzone – nie, że chciałam okraść państwo! :D) Aktualny rozkład odjazdu (odpływu) promów. Prywatni przewoźnicy znajdą Cię, zanim Ty znajdziesz ich. Przeprawa z Gozo na Maltę z czasem wolnym na Comino kosztuje 10€.

Przemieszczanie się po wyspie:

Transport publiczny Malta Public Transport – Bilety:

  • Jednorazowe: 1,5€ (od połowy października do połowy czerwca), 2€ (od połowy czerwca do połowy października), 3€ nocny. Bilety kupuje się przy wejściu do autobusu, u kierowcy. Ważny jest 2 godziny podczas których można się przesiadać dowolną ilość razy.
  • 12 przejazdów: 15€, nie jest przypisany do 1 osoby, w nocy trzeba kasować podwójnie. Karta jest ważna przez 12 miesięcy. Można ją wyrobić m.in. na lotnisku (w automatach płatność tylko kartą).
  • 7 – dniowy: 21€, przypisany do konkretnej osoby.
  • ExplorePlus: 39€, ważna 7 dni; obejmuje przejazdy autobusami, 2 wycieczki promem wokół Valetty, jeden dzień podróży busem hop-on hop-off, przejazd między Maltą, Gozo, a Comino.

Sieć połączeń jest dobrze rozwinięta. Autobusy są czyste i klimatyzowane. Ich największą zaletą i jednocześnie wadą jest to, że nigdy nie jeżdżą przepełnione. Daje to duży komfort podczas podróży, ale jest jeden warunek – najpierw trzeba do nich wsiąść. Często jest tak, że kierowcy nie zatrzymują się na przystankach, gdy w autobusie stoi powyżej 10 – 15 osób.  Sporo słyszałam o tym, że potrafią przyjechać wcześniej, srogo się spóźnić, albo… nie pojawić wcale, jednak nie miałam takiej sytuacji. Na autobusy trzeba machać, inaczej może się nie zatrzymać. Więcej informacji na oficjalnej stronie Malta Public Transport.

Mapa linii autobusowych – Malta i Gozo – PDF

 

Wypożyczenie samochodu

To popularny wybór wśród turystów. Zdecydowanie przyspiesza poruszanie się między miastami, pod warunkiem, że nie straszny ci ruch lewostronny, wąskie i strome uliczki, w których autobusy mija się na lusterko i mało miejsc parkingowych w centrum. Większość stacji benzynowych jest zamknięta w niedziele i święta. Żeby wypożyczyć samochód na Malcie, musisz mieć skończone 21 lat. Jeśli jedyne, czego się obawiasz to parking – może warto pomyśleć o skuterze?

Rower

Skoro wyspa jest wielkości przeciętnego polskiego miasta, rower wydaje się być dobrą opcją i gdybym miała być drugi raz na objazdówce na Malcie, chyba bym na niego postawiła. Warto pamiętać, że będzie czekać dużo zjazdów i podjazdów – wyspy są pagórkowate.

Nogi

Część trasy można spokojnie przejść piechotą, zważywszy na odległości. Przykładowy: Lotnisko – Blue Grotto 6,4 km, Blue Grotto – Ħaġar Qim ok 2 km, Mġarr – zatoka Mġarr ix-Xini ok 3 km.

Noclegi

Chcąc zobaczyć maksymalnie dużo w ciągu 3 dni, zarezerwuj noclegi w 2-3 różnych miejscach. Unikniesz cofania się ciągle do tego samego punktu. Możesz się też zdecydować na noclegi z większą ilością gwiazdek niż 5. Tak, myślę o namiocie. Nikt nie robi na Malcie problemu o rozbijanie namiotu na dziko. Nie miałam ich ani ja, ani żadna osoba, z którą o tym rozmawiałam. Raz metr od namiotu w nocy przeszło nam dwóch myśliwych, ale nawet nie zadali sobie trudu, by na nas spojrzeć.

2 sprawdzone miejsca na rozbicie namiotu:

Zatoka Mġarr ix-Xini

Zatoka Mġarr ix-Xini jest moim zdaniem najbardziej niedocenioną zatoką na Gozo – klimatyczna, spokojna, a przez swoje niedogodne położenie daje poczucie izolacji. Kilkanaście lat temu zatopiono tu statek MV Xlendi, żeby utworzyć sztuczną rafę, a przez to poprawić warunki do nurkowania. W 2014 roku w zatoce kręcono sceny do filmu By the Sea z Bradem Pittem i Angeliną Jolie.

Z prawej strony zatoki, u góry. Tam, gdzie kończy się asfalt. Powyżej placyku, za zieloną furtką, między drzewami. Warto poszukać, bo niepożądany wzrok tu nie sięga. Jedyne co trzeba zrobić, to wydeptać ścieżkę pośród ostów.

Dojście na piechotę z portu zajmuje 30 – 40 min. Połowa drogi wiedzie przez szczere pola. 🙂 Tyle samo idzie się z Rabatu, ale już przez mniejsze pola.

Malta i Gozo nocleg na dziko pod namiotem
Wschód słońca nad zatoką Mġarr ix-Xini. Interaktywna panorama.

Mistra Bay

Mistra Bay to miejsce wybierane w ciągu dnia częściej przez lokalnych niż turystów. Często pomijane w przewodnikach. Późnym popołudniem przychodzą tu osoby szukające noclegu pod gwiazdami.

Najlepsze miejsca są po prawej stronie, pośród drzew – więc i najbardziej oblegane. Jeśli chcesz się tam rozbić, lepiej nie przychodź tuż przed zachodem słońca. Z braku wolnego miejsca rozbiłyśmy namiot po drugiej stronie. Trochę się bałam, bo byłyśmy centralnie na widoku, ale okolica była spokojna. W każdym razie do namiotu nam nikt w nocy nie pukał. Jak się dobrze człowiek rozejrzy, idzie znaleźć miejsce osłonięte od wiatru.

Rada dla poszukiwacza wschodu słońca: Zdecydowanie bądź wcześniej, bo wschód jak na dłoni jest lepiej widoczny od tej bardziej obleganej strony.

fot. Natalia Księżak

Trzydniowy rozkład jazdy – propozycja trasy

Tak wyglądał nasz rozkład jazdy na 3 dni. Jeśli mam być szczera, było to 2 i pół dnia. Przykładowa trasa.

Żeby było łatwiej, podzielę trasę na odcinki i na dni. Dokładniejszy opis niektórych miejsc z pewnością pojawi się w kolejnych wpisach.

Dzień 1

U nas: Noc na lotnisku. Pobudka 4:30.

1.) Luqa – Blue Grotto: 6,4km; w ramach porannego rozruchu przeszłyśmy ten odcinek na piechotę.

Błękitna Grota jednych zachwyca, innych rozczarowuje. Jedyną opcją na zwiedzenie grot (poza podziwianiem z góry) jest przepłynięcie ich łódką. Rejs trwa 20 -30 minut i kosztuje 8€.

2.) Blue Grotto – Ħaġar Qim: 1,7 km; bez zaskoczenia – również pieszo.

Ħaġar Qim i Mnajdra to jedne ze stanowisk archeologicznych na Malcie. Pozostałości megalitycznych świątyń datuje się na 4000 – 3000 p.n.e. Obydwa kompleksy ruin znajdują się w niezabudowanej, opuszczonej części wyspy.

Ħaġar Qim (stojące kamienie) tak samo jak inne megalityczne budowle, stanowiło miejsce kultu. Największy blok skalny, jaki wykorzystano do budowy, waży około 20 ton.

Świątynie otwarte są dla zwiedzających od 9 do 17 (w lecie do 19). Ostatnie wejście pół godziny przed zamknięciem. Bilet  łączony kosztuje 10€, ulgowy 7,5€, dzieci od 6 do 11 lat 5,5€.

Więcej informacji tutaj.

3.) Ħaġar Qim – Rabat / Mdina: 9 km; przystanek autobusowy znajduje się zaraz przy wyjściu z Ħaġar Qim Temples. Autobus jedzie ok. godzinę.

W czasie panowania rzymskiego Rabat i Mdina tworzyły jedno miasto – Melite. Rozdzieliły się, gdy na te tereny wkroczyli Arabowie, fortyfikując terytorium obecnej Mdiny. Nazwy obu miast pochodzą właśnie z tego okresu i oznaczają: Rabat “przed bramami miasta” i Mdina “otoczona murami”

Na miejsce, któremu watro poświęcić trochę czasu w Rabacie, zasługują Katakumby św. Pawła. Budowa podziemnych nekropolii wiązała się z zakazem kremacji ciał po wprowadzeniu chrześcijaństwa i potrzebą wygospodarowania większej ilości miejsca na pochówek zmarłych. Katakumby św. Pawła zajmują 2200 metrów kwadratowych. W czasach Rzymian pochowano tu ponad 1000 zmarłych. Katakumby otwarte są od 9 do 17. Ostatnie wejście 16.30. Bilet ulgowy 3,5€.

Mdina to dawna stolica Malty. Uchodzi za najspokojniejsze miasto na całej wyspie, a pełnię jej klimatu można poczuć z samego rana i wieczorem. Ważnym miejscem jest główna brama, przed którą wielcy mistrzowie zakonu składali ślubowanie przed miejscową szlachtą, że uszanują jej przywileje. Będąc w Mdinie warto zobaczyć dom Iguanezów i barokową katedrę św. Piotra i Pawła.

4.) Rabat – Cirkewwa: 18 km; droga z jedną przesiadką zajmuje ok półtorej godziny.

5.) Przeprawa promem.

6.) Mġarr – Zatoka Mġarr ix-Xini: 3,5 km na piechotę.

Ten pokaz slajdów wymaga włączonego JavaScript.

Dzień 2 

1.) Zatoka Mġarr ix-Xini – Rabat (Victoria): 4,5 km; kolejny poranny rozruch, godzinka pieszo i jesteśmy w najważniejszym mieście na Gozo.

Rabat (Victoria) to największe miasto na wyspie.  W XIX wieku Brytyjczycy zmienili nazwę miasta z Rabatu na  Victoria na cześć królowej Wiktorii. Mieszkańcy nadal tak je nazywają, mimo tego, że oficjalnie znów figuruje jako Rabat. Z cytadeli znajdującej się w centrum miasta rozpościera się widok na całe Gozo. To tu kiedyś mieszkańcy chronili się co noc przed piratami.

2.) Rabat (Victoria) – MarsalfornSalt Pans: 5 km; bezpośredni autobus z Victoria Bay 2 – ok. 20 min.

Marsalforn to typowo turystyczna miejscowość, ale warto się tu wybrać ze względu na bliskość Salt Pans – Basenów Solankowych. Produkcja soli morskiej ma tu wielowiekową tradycję (prawie 400 lat) i jest utrzymywana w rodzinach z pokolenia na pokolenie. Baseny ciągną się wzdłuż wybrzeża ponad 3 kilometry, a tuż przy nich można kupić sól bezpośrednio u lokalnych producentów.

3.) Marsalforn – Mġarr: droga autobusem z przesiadką w Rabacie zajmuje ok godzinę.

4.) Mġarr – Blue Lagoon (Comino) – Cirkewwa

Turkusowa woda w cieśninie przyciąga rzesze osób. Spokój wyspy zamieszkanej tylko przez jedną rodzinę, miesza się tu z gwarem rozmów turystów. Fani ciszy mogą przepłynąć na pobliskie Cominotto.

5.) Cirkewwa – Mistra Bay: 11 km wzdłuż wybrzeża; autobus jedzie niecałą godzinę.

Ten pokaz slajdów wymaga włączonego JavaScript.

Dzień 3

1.) Mistra Bay – Valetta: 20 km, przystanek znajduje się niespełna 2 kilometry od zatoki, do Valetty jedzie kilka autobusów, kursują dość często; czas przejazdu 1,5h.

Valetta jest najmniejszą stolicą w Europie. Nie oznacza to jednak, że nie ma tu co zwiedzać. Niezliczona ilość kamiennych stopni, trzydziesto – kilku stopniowy upał i 320 zabytków jest niezłym wyzwaniem. Zwłaszcza jeśli na to wszystko ma się zaledwie pół dnia.

Budynki stojące przy wąskich uliczkach ozdabiają kolorowe, zabudowane balkony, a opuszczona rezydencja królowej Elżbiety popada powoli w ruinę. Jeden kościół przyćmiewa wszystkie inne. Konkatedra św. Jana jest swoistym symbolem bogactwa zakonu joannitów, ale tylko od wewnątrz. Przechodząc Republic Street, budynek zginąłby wśród innych, gdyby nie długa kolejka przed wejściem. Od środka konkatedra śmiało dorównuje wspaniałym rzymskim kościołom. Godziny otwarcia: pon.-pt.: 9.30 – 16.30, sb. 9:30 – 12.30. Ostatnie wejście pół godziny przed zamknięciem.

2.) Valetta – Luqa: 7,3 km

Ten pokaz slajdów wymaga włączonego JavaScript.

Malta jest nieprawdopodobna. Na 316 km² znajdziemy mieszankę Europy i Afryki, tysiąclecia historii, błękitną lagunę i skaliste wybrzeża. Najmniejsza stolica w Europie mieści 320 zabytków, a Gozo stało się miejscem realizacji dziesiątek filmów. Z jednej strony wyspy tętnią życiem, a z drugiej panuje na nich niesamowity spokój. Po prostu chce się tam zostać.. na dłużej.

 

5 myśli na temat “Malta w 3 dni – tak, ale…

  1. Zazdroszczę tylu zobaczonych miejsc! Przy moim pierwszym pobycie tam ograniczyłam wszystko do minimum, ale to też dlatego, że poleciałam tam na chillout 🙂 Myślę, że przy kolejnym bardziej wykorzystam piękno tej wyspy 🙂

  2. Co zobaczyliście, to wasze 🙂 Ja jednak preferuję wolniejsze i uważniejsze zwiedzanie. Ale nie zawsze czas pozwala.

Dodaj komentarz