Dlaczego mapy świata kłamią?

Mapy, które pokażą Ci świat z innych perspektyw

Na mapach świata, które pokazywano nam od dzieciństwa, najczęściej w szkole, ukształtowaliśmy nasz punkt widzenia dotyczący tego, jak on wygląda. Podświadomie wartościujemy kraje na podstawie ich rozmiarów i położenia. Jednak mapa nie odwzorowuje wyglądu naszej planety 1:1, a co więcej – w różnych częściach globu może wyglądać zgoła inaczej.

Mapy kłamią

Mapy kłamią – to można powiedzieć z całą pewnością. Nie da się przenieść okrągłej bryły na płaską mapę z jednoczesnym zachowaniem takich samych odległości między państwami i proporcjami rozmiarów. Każde odwzorowanie na płaskiej mapie jest w mniejszym, bądź w większym stopniu zdeformowane.

Klasyczna mapa świata – Europa w centralnej części

wygląd mapy świata w zależności od kontynentu

Z tej perspektywy centralna pionowa oś przechodzi przez Londyn. Równik, który w rzeczywistości dzieli świat na dwie równe części – północną i południową, jest przesunięty w dół, co daje wrażenie, że państwa położone na północy są większe, ważniejsze, potężniejsze. Australia i obie Ameryki położone są na peryferiach świata, a Pacyfik nie tworzy integralnej całości. Tak skonstruowaną mapę argumentuje się tym, że Europa jest kolebką oświeceniowego umysłu.

Pierwowzorem dla stworzenia takiej mapy był szkic flamandzkiego kartografa Merkartora z 1569 roku. Miał na celu przede wszystkim ułatwienie nawigacji, dlatego zachował na nim kąty między południkami, a równoleżnikami. Stanowiło to dobrą bazę dla określania azymutów. W tego rodzaju odwzorowaniu, im dalej od równika, tym występują większe uproszczenia i przekształcenia.

Mapa świata – do góry nogami

Nie ma żadnego naukowego uzasadnienia dla tego, że północna część globu sytuowana jest u góry mapy. To tylko konwencja.

Nie ma żadnego naukowego uzasadnienia dla tego, że północna część globu sytuowana jest u góry mapy. To tylko konwencja. Jedne z pierwszych odnalezionych map pokazują świat w opozycji do dzisiejszej praktyki. Można przypuszczać, że gdyby kilka tysięcy lat temu świat zdominowały cywilizacje południowej części planety, mapa wyglądałaby właśnie tak.

rodzaje map świata - różne perspektywy
Południowa mapa Europy, Azji i północnej części Afryki naszkicowana przez arabskiego geografa Muhammada al-Idrisi w 1154 roku.

Realna mapa świata (siatka wiernopowierzchniowa Lamberta)

brak odwzorowania kartograficznego na mapie
źródło: scrapsofme.me

Powyższa mapa pokazuje różnice między odwzorowaniem kontynentów Mercatora, a ich realnym rozmiarem. Dlaczego te różnice są aż tak widoczne? Najprościej mówiąc – bo mapa jest płaska, a Ziemia okrągła. Obiektywne spojrzenie utrudnia też fakt, że pierwsze mapy kreślili europejscy kolonizatorzy. Nie ma nic bardziej mylnego, niż porównywanie wielkości państw na podstawie przekształconej mapy.

A jak duże byłyby na mapie kraje, gdyby leżały w innej części świata?

Link do The True Map Size tutaj.

Mapa amerykańska

usa world map
źródło: roundtripticket.me

USA jest przedstawione jako centrum, a pozostałe kontynenty jako mniej ważne otaczające go wyspy. Amerykańska mapa świata ma jedną główną wadę – dzieli kontynent azjatycki na dwie części. Jest kreślona wg takich samych zasad, co “klasyczna mapa świata” i posiada takie same deformacje.

Azymutalna mapa świata

różne perspektywy map
źródło: dailymail.co.uk

Alternatywą dla map prostokątnych może być okrągła mapa świata, na której w centrum znajduje się biegun północny.

 

9 myśli na temat “Mapy, które pokażą Ci świat z innych perspektyw

  1. Bardzo ciekawe! Rzeczywiście, szkolna praktyka przyzwyczaiła nas do jednego typu mapy, a tymczasem tyle innych możliwych spojrzeń 🙂

  2. Nigdy nie zastanawiałam się, dlaczego mapa wygląda tak a nie inaczej. Po prostu traktowałam to za pewnik. A tu proszę, są pewne niuanse, które sprawiają, że mapy jednak nie są idealnym odzwierciedleniem rzeczywistości.

  3. Według pewnych teorii oraz dowodów, nasza planeta nie jest kólą. Mapa azymutalna może być tą najbardziej zbliżoną do rzeczywistości.

Dodaj komentarz